Vijf leiderschapslessen van Game of Thrones

Over een paar dagen is het zover: de Amerikaanse TV-zender HBO start met seizoen vier van de immens populaire serie ‘Game of Thrones’. Om alvast in de stemming te komen, hier vijf leiderschapslessen die je zó in je eigen leven kunt toepassen – ook zónder mensen te onthoofden!

Les 1: Doe wat je belooft

Robb Stark leerde op lugubere wijze wat er gebeurt als je je belofte breekt: hij had beloofd te trouwen met de dochter van Walder Frey, een strategisch huwelijk die het voor de jonge koning mogelijk maakte om een belangrijke rivier over te steken. Maar enkele maanden later werd hij verliefd, brak hij zijn belofte en besloot hij met iemand anders te trouwen. Als je nog een vrolijke dag wilt hebben, kun je misschien maar beter niet klikken op deze legendarische ‘Red Wedding’:

We mogen de video niet embedden, dus je moet er even op klikken: Youtubevideo van 'The Red Wedding'

Ook in het professionele leven is het van essentieel belang om je aan je beloftes te houden. Als leider moet je namelijk weten dat jouw medewerkers niet (alleen maar) voor je werken omdat je ze goed betaalt en fijne arbeidsvoorwaarden levert. Ze werken voor je vanwege een intrinsieke motivatie. Elke dag als ze op hun werk verschijnen beloven ze hard voor jou te werken, als jij belooft ze te respecteren voor wie ze zijn. Je denkt misschien dat een bedrijf een rechtsvorm of een P&L is, maar eigenlijk is een bedrijf niets anders dan een netwerk van over en weer gaande beloftes. Hier goed mee omgaan middels effectief promise based management, zoals de experts van Harvard Business Review dat noemen, is de kern van een goede bedrijfsvoering.

Les 2: Schakel je vijand definitief uit

De koning op de IJzeren Troon, Joffrey, is een psychopathische sadist. Maar één ding deed hij, vanuit politiek opzicht, toch (bijna) best goed: Ned Stark onthoofden. Hij had niet eerst moeten beloven dat hij Neds leven zou sparen (zie les 1), maar een overwinning op een vijand moet altijd compleet en overtuigend zijn. Een tegenstander die zich kan herstellen is namelijk nog gevaarlijker: die wil wraak en zal er alles aan doen om de volgende keer wél te winnen. Dan kun je maar beter doen wat Joffrey deed:

We mogen de video niet embedden, dus je moet er even op klikken: Youtubevideo van de onthoofding van Ned Stark

Natuurlijk kun je op het werk je tegenstanders niet onthoofden (gelukkig maar). Wat je wél kunt doen is ervoor zorgen dat je je tegenstanders effectief verwijdert door ze naar een andere afdeling te promoveren of uit je organisatie te verwijderen. Doe je dit niet, dan krijg je het probleem dat Mark Rutte had met Rita Verdonk. Verdonk had in 2006 ternauwernood de interne lijsttrekkersverkiezingen van de VVD verloren van Rutte. Maar Rutte schakelde Verdonk niet permanent uit. Het gevolg? Ze bleef de confrontatie zoeken – ook na de verkiezingen toen bleek dat ze meer voorkeursstemmen had gekregen dan Rutte, met maanden van politiek geharrewar en flinke reputatieschade voor de VVD als gevolg.

Les 3: Betaal je bondgenoten

Robb Stark blonk uit in sympathie en seks-appeal, maar strategisch verstand had hij niet. Zijn trouwe bondgenoot en ver familielid Rickard Karstark wilde krijgsgevangene Jaime Lannister onthoofden, omdat deze zijn zoons gedood had. In die situatie een redelijke vereiste: in onze eigen Middeleeuwen was dat een compleet begrijpelijk verzoek geweest. Maar Robb Stark staat hem kostte wat kost zijn wraak niet toe, omdat Robbs moeder (onterecht) hoopt dat ze Jaime kan ruilen tegen Robbs jongste broertjes. Wanneer Rickard Karstark toch probeert zijn gram te halen, doet Robb Stark dit:

We mogen de video niet embedden, dus je moet er even op klikken: Youtubevideo van de onthoofding van Rickard Karstark

In plaats van de vage hoop op een gijzelaarsruil in leven te houden, had Robb Stark de loyaliteit van zijn bondgenoten boven alles moeten stellen. Bondgenoten leveren macht, invloed en middelen. Bondgenoten houden een leider in het zadel. De trouw van bondgenoten is zelfs zo belangrijk voor leiders, dat een professor in de politicologie ermee kon voorspellen dat het regime van de Egyptische president Mubarak zou vallen.

Les 4: Plan vooruit – ver vooruit

Terwijl iedereen elkaar gezellig onthoofdt, loert er in het noorden een veel groter gevaar: The White Walkers, een soort magische ijszombies, trekken op richting het zuiden om daar de boel eens even goed aan gort te slaan:

We mogen de video niet embedden, dus je moet er even op klikken: Youtubevideo van The White Walkers

De inwoners van de wereld van Game of Thrones houden zich met deze dreiging nauwelijks bezig. Er is wel een Night’s Watch die de ijszombies op afstand met houden, maar die wordt bevolkt door uitschot en klungels. De enige die zich er enigszins mee bezighoudt is een ándere zoon van Ned Stark, Jon Snow, maar die heeft vooralsnog zijn handen te vol om op deze dreiging te reageren.

Projectmanagers herkennen hier het ‘Godzilla-principe’ in, wat inhoudt dat je een klein brandje maar beter kunt blussen voordat het een vuurzee wordt. Dat de heersers van de wereld van Game of Thrones dit niet doen, maakt het voor ons leuke TV maar belooft weinig goeds voor hen.

Les 5: Geef mensen vrijheid en ze rennen harder voor je

De vier lessen hierboven laten zien dat de karakters van Game of Thrones wel eens een leiderschapslesje hadden kunnen gebruiken. Maar er is er ééntje die het leiderschap goed in de vingers heeft: de jonge Daenerys Targaryen, die op het naburige continent een leger bij elkaar verzamelt om haar rechtmatige troon terug te kunnen veroveren. Ze trekt naar de Slavenstad en koopt een slavenleger – een standaardpraktijk. Wat ze daarna doet is niet standaard: ze geeft haar slaven de vrijheid. En nu de slavensoldaten vrij zijn, vraagt diplomatieke Daenerys of ze uit eigen vrije wil tot haar leger willen toetreden. Natuurlijk doen ze dat, zodat Daenerys enkele momenten later het machtigste, meest gedisciplineerde maar vooral het meest gemotiveerde leger heeft. Appeltje-eitje: geef mensen het gevoel van vrijheid, en ze doen alles wat je wilt:

We mogen de video niet embedden, dus je moet er even op klikken: Youtubevideo van Daenerys die de slaven bevrijdt

Dit is precies de les die onderzoekers van de Harvard Business Review beschrijven in het artikel ‘The Seasoned Executives Decision Making Style’. Zij hebben aangetoond dat de meest succesvolle leiders niet zomaar bevelen rondbazuinen maar hun medewerkers op gelijke voet betrekken bij het besluitvormingsproces: door mensen de vrijheid te geven mee te denken, zorg je er als leider voor dat alle neuzen dezelfde kant opstaan en dat de éénmaal genomen besluiten ook daadwerkelijk draagvlak hebben.

twee reacties

Martijn

Ha, leuke insteek! Overweeg om onthoofdingen ook in mijn eigen business te gaan invoeren. Maar zonder dollen: goede lessen.

Martijn, (URL) - 04-04-’14 19:29
Daniel Schut

Nu kun je als fotograaf mensen makkelijk ‘onthoofden’, maar ‘it kinda defeats the purpose’ als je portretten wilt maken, haha

Daniel Schut, (URL) - 13-05-’14 23:16
(optioneel veld)
(optioneel veld)
Dit is om geautomatiseerde reacties te voorkomen. Het antwoord is natuurlijk 'negen', voor het geval uw talent voor hoofdrekenen u in de steek liet.
Persoonlijke info onthouden?
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of e-mailadres in te typen.