Meesterlijk presenteren met één simpele psychologische truc

Woordjes leren

Hoe vaak moest u vroeger op de middelbare school woordjes leren? Frans, Engels, Duits en voor de pechvogels onder ons ook nog eens Grieks en Latijn – letterlijk duizenden woorden heeft u tussen de oren gepropt. En nu u (formeel althans) volwassen bent: hoeveel van die woordjes heeft u onthouden? Welke woordjes kunt u nu nog reproduceren? De kans is groot dat u na diep graven misschien nog wat van de eerste woordjes van de eerste paar lessen kunt reproduceren. Waarschijnlijk kunt u zich ook nog uw eindexamen herinneren, waar u vrolijk in een vreemde taal erop los essaieerde – en hoewel de inhoud nog terug te vinden is, heeft u geen idee meer welke woorden u precies gebruikte om die inhoud neer te pennen.

Dit fenomeen is het zogenaamde ‘seriële positie-effect’ en is voor het eerst beschreven door de negentiende-eeuwse psycholoog Herman Ebbinghaus. Herr-Dokter Hermann ontdekte dat mensen doorgaans van een rij woordjes vooral het eerste en het laatste woordje beter onthouden dan de woordjes in het midden. Meer dan een eeuw van erop volgend psychologisch onderzoek bevestigde dit: wanneer we iets meemaken, vergeten we doorgaans het midden en onthouden we vooral het begin (‘primacy-effect’) en het einde (‘recency effect’).

Speeches schrijven

Wat betekent dit voor speeches? U zou het vast niet zeggen, maar speeches bestaan ook uit woorden. Dit betekent dat ze net zo vatbaar zijn voor het primacy- en recency-effect als elke andere boodschap. Dus, wanneer u wilt dat uw publiek uw boodschap onthoudt,  ram deze er dan vooral in het begin en eind in. Verzin voor de intro bijvoorbeeld een slimme retorische vraag die uw boodschap bevat of vertel een anekdote die de kern van uw verhaal illustreert. Bedenk voor de uitswinger een prachtige drieslag of zelfs een slogan die het publiek samen met u kan opdreunen. Als het begin en het eind goed zijn en uw boodschap bevatten, dan onthoudt uw publiek het.